AdviesWijzer Wet zorg en Dwang

Zoals u van ons gewend bent ondersteunen we Adviesraden met informatie over thema’s die actueel zijn of in de nabije toekomst om aandacht vragen. In 2018 en 2019 doen we dit onder ander met een serie De AdviesWijzers. Compacte en praktische wijzers, waarin we u op maximaal 1 A4 informatie geven over actuele thema’s en over manieren die kunnen bijdragen aan het vormgeven van een nieuwe lokale democratie. Een lokale democratie waarin het vanzelfsprekend is dat inwoners vanuit hun perspectief al in het begin van de processen actief zijn betrokken bij maatschappelijke vraagstukken en ontwikkelingen. We zullen dit jaar een hele reeks AdviesWijzers uitbrengen, die u terug vindt op onze website, maar ook heel makkelijk te printen zijn om te delen met collega raadsleden, uw achterban, de gemeente of andere geïnteresseerden. 

AdviesWijzer 18: Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg en AdviesWijzer 19: Wet Zorg en Dwang

Op 1 januari 2020 worden 2 nieuwe wetten van kracht. Beide wetten komen voort uit de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet bopz) en zijn qua terminologie met elkaar in harmonie. In deze twee AdviesWijzers informeren wij u hierover. 

AdviesWijzer 18: Wet Verplichte Geestelijks Gezondheidszorg (Wvggz) en 
AdviesWijzer 19: Wet Zorg en Dwang

Gemeenten en zorgprofessionals moeten zich voorbereiden op de invoering van de twee wetten.

Aan de wet Zorg en dwang wordt op dit moment nog druk gesleuteld. De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) geeft aan dat door de nieuwe wetten Zorg en Dwang en Verplichte ggz, patiënten die specialistische zorg thuis nodig hebben, onbedoeld onder de verantwoordelijkheid van de huisarts dreigen te vallen (document LHV). Mensen met psychische klachten zijn tegenwoordig in toenemende mate aangewezen op de huisarts, die daar samen met de POH-GGZ nu al de handen vol aan heeft. Veel ggz-instellingen hebben het aantal bedden fors teruggebracht terwijl de uitbreiding van ambulante ggz daar nog bij achter blijft.

Een slechte toegang en het tekort aan vrijwillige zorg (lange wachtlijsten, weinig bemoeizorg en time-out voorzieningen) dragen bij aan het feit dat mensen eerder in crisis raken en uiteindelijk gedwongen in zorg komen.

Als huisartsen patiënten willen doorverwijzen naar een ggz-instelling, stuiten ze daar vaak op een wachtlijst. Dat levert voor die patiënten grote gevaren op. Als hun klachten plotseling verergeren, moeten zij meteen terecht kunnen.” Aldus LHV.

Wat is onvrijwillige zorg?

Onvrijwillige zorg is zorg waartegen de cliënt of zijn vertegenwoordiger zich verzet en die bestaat uit:

  • het toedienen van vocht, voeding en medicatie, en medische controles/handelingen;
  • beperken van de bewegingsvrijheid;
  • insluiten;
  • toezicht houden op de cliënt;
  • onderzoek aan de kleding of het lichaam;
  • onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op middelen die het gedrag beïnvloeden en op gevaarlijke voorwerpen;
  • controleren op de aanwezigheid van middelen die het gedrag beïnvloeden;
  • beperkingen in de vrijheid om het eigen leven in te richten, waardoor de cliënt iets moet doen of nalaten (inclusief het gebruik van communicatiemiddelen);
  • beperkingen in het recht op het ontvangen van bezoek.

Wij hopen dat deze AdviesWijzers u voldoende informatie bieden om goed voorbereid het gesprek met de gemeente te kunnen voeren.

Betty Stam, beleidsadviseur sociaal domein (25 maart 2019)

Bronnen: websites VWS– KansPlus - LHV

Publicaties: