Cliëntondersteuner Miranda: “Ik denk dat iedereen een ‘vertaler’ en verbinder kan gebruiken”

Blogserie onafhankelijke cliëntondersteuning

Als onafhankelijk cliëntondersteuner (OCO) probeer ik mensen in hun kracht te zetten. Mensen kloppen bij mij aan omdat ze de weg niet kennen in het zorglandschap, omdat ze vastlopen in wet- en regelgeving, omdat ze niet meer in gesprek zijn met de gemeente of omdat ze een duwtje in de rug nodig hebben. Altijd ga ik naast hen staan. Dat betekent niet dat ik altijd letterlijk doe wat de cliënt mij vraagt. Nee, ik neem ze mee: in mogelijkheden en beperkingen, in wet- en regelgeving en in vraagstukken. Soms is even meedenken voldoende en kan een cliënt zelf verder. Soms gaan we samen een zoektocht aan, in contact met de gemeente, zorginstellingen of het zorgkantoor. Niet iedereen kan op eigen kracht de juiste zorg of ondersteuning regelen. Bijvoorbeeld door een verstandelijke beperking, door een klein sociaal netwerk of door de complexiteit van de vraag. In die gevallen ben ik (iets) langer betrokken. Soms zijn cliënten echt opgebrand of getraumatiseerd, omdat ze veel slechte ervaringen hebben en vastlopen met de hulpvragen die ze hebben. In dat geval is de vraag wat groter en complexer.

Het belang inzien
Het komt dus voor dat mensen mij als OCO inschakelen als ze helemaal vastgelopen zijn en zelfs niet meer in gesprek zijn met de gemeente. Op deze manier ondersteunde ik recent de ouders van een jongen die zorg nodig had. Het kwam zelfs tot een bezwaar- en klachtenprocedure. Dit conflict tussen de gemeente en ouders duurde al driekwart jaar en pas nu hoorden de ouders via-via van het bestaan van onafhankelijke cliëntondersteuning. Zo jammer, want hierdoor waren emoties en problemen hoog opgelopen. Het zou zo mooi zijn als gemeenten het belang van OCO beter inzien. Dat ze het dragen en zorgen dat inwoners er vanaf weten. Dan kan je bij de basis insteken en kan je veel problemen voorkomen. Vaak is dit pas het geval als de gemeente concreet heeft ervaren wat de toegevoegde waarde van OCO is.

Als je als gemeente de OCO in de basis goed regelt en oppakt, dan scheelt dit zo veel kosten voor de gemeente en – nog belangrijker – veel gedoe voor cliënten. OCO’s weten bijvoorbeeld heel goed of een cliënt in aanmerking komt voor financiering vanuit de WLZ (in plaats vanuit de Wmo). Dit regelen en uitzoeken vraagt echter om een gedegen aanpak en kennis van wet- en regelgeving. Een goede OCO weet hoe dit werkt en dat kan de gemeente kapitalen aan kosten schelen.

Vrijwilligers en professionals
Gemeenten kiezen er soms voor om OCO in te richten met vrijwilligers. Dat kan, maar een goede OCO moet de wet- en regelgeving en sociale kaart echt heel goed kennen. Je moet de weg weten binnen het zorglandschap. Sommige vrijwilligers hebben dit in huis, maar lang niet allemaal. En dat kan je ook niet verwachten. Een OCO kan meer doen dan alleen aanschuiven bij een keukentafelgesprek. Een OCO de ondersteuningsvraag helder boven tafel krijgen, maar ook de vraag achter de vraag. Die precies achterhaalt waarop mensen vastlopen. En – heel belangrijk – iemand die domeinoverstijgend kan denken. Zo ondersteunde ik een gezin waarvan meerdere kinderen een beperking hadden. Hierdoor liepen de ouders vast in hun werk en financiën. En daarbij was er ook sprake van rouwverwerking, om het feit dat hun kinderen zoveel beperkingen hadden. Hier komen verschillende hulpvragen samen en hier goed mee om gaan vraagt veel kennis en expertise.

Onafhankelijk?
Gemeenten kopen de cliëntondersteuning zelf in. De vraag is natuurlijk hoe onafhankelijk dit is. Er zit hoe dan ook een financieel plaatje vast aan deze inkoop en dat wringt soms, naar mijn idee. Ook cliënten geven soms aan dat zij niet het gevoel hebben dat het onafhankelijk is. Het zou mooi zijn als er een landelijke ‘bank’ komt waar OCO’s bij zijn aangesloten en van waaruit zij inwoners in alle gemeenten ondersteunen.

Vertaler en verbinder
Het is niet zo dat alleen inwoners met een klein netwerk of verstandelijke beperking aankloppen. Ik ben cliëntondersteuner van allerlei mensen uit de verschillende lagen van de samenleving met diverse hulpvragen. Het gaat er om dat je thuis bent in het zorglandschap, dat je kunt luisteren naar wat de mensen echt zeggen en dat zij zich gehoord voelen. Dan hoef je niet per definitie klakkeloos te doen wat cliënten van je vragen of verwachten. Ik denk dat iedereen een ‘vertaler’ en verbinder kan gebruiken. Iemand die de weg kent, die weet wat regels, mogelijkheden en beperkingen zijn. Maar vooral ook iemand die zonder persoonlijke betrokkenheid en bijbehorende emoties het gesprek voert samen met de cliënt en de instanties en zorgt dat er over hetzelfde gesproken wordt. Om zo echt samen te kijken hoe de zorg voor deze inwoner goed geregeld kan worden.

Mijn tip voor adviesraden is om de gemeente te bevragen op de kwaliteit van OCO’s. Kwalitatief goede OCO’s, met veel kennis en ervaring, zijn zo’n aanwinst. In de eerste plaats voor kwetsbare inwoners, maar ook voor de gemeente zelf. Het scheelt vaak zoveel gedoe en vooral ook geld. En adviesraden kunnen het bestaan van onafhankelijke cliëntondersteuning onder de aandacht brengen van inwoners, in hun contact met hen. Want aan bekendheid ontbreekt het vaak nog.

Miranda van der Hout
Cliëntondersteuner gemeente Smallingerland
Kijk voor meer informatie ook op de website van Miranda >>>

Lees ook de blog van Cliëntondersteuners Mirjam en Judith: “Cliëntondersteuning valt niet onder hulpverlening, maar het is wel dienstverlening met een gouden randje”
Lees ook de blog van Cliëntondersteuner Petra: "Niet alleen de cliënt, maar ook de mantelzorger heeft ondersteuning nodig"
Lees ook de blog van Cliëntondersteuner Lennart: “Ik vraag vooral: wat zou je graag willen?”

 

©2020-2021 Koepel Adviesraden Sociaal Domein | Disclaimer | Privacy verklaring | Sitemap

Secretariaat
Zalmsteek 21
3192 MC Hoogvliet-Rotterdam