De kunst van het zorgen en loslaten

Het valt vaak niet mee voor mantelzorgers om grenzen aan te geven en ook goed voor zichzelf te zorgen. Het zorgen voor de ander kan een automatisch patroon zijn geworden. Het is belangrijk om het zorgen voor jezelf en de ander in balans te houden. Zorgen voor jezelf zorgt namelijk voor draagkracht, en dat heb je uiteindelijk ook nodig om voor een ander te kunnen zorgen. Tijdens mantelzorgcursus ‘De kunst van het zorgen en loslaten’, leren mantelzorgers om een betere balans te vinden tussen zorg voor de ander en zorg voor zichzelf.

Hans (42) is deelnemer aan de cursus. “Ik snap nu waar het over gaat en dat de sleutel voor verandering bij mezelf ligt. Als mijn ex-vrouw niet fit is sta ik meteen in de startblokken om alles voor haar te regelen en op te lossen, ook na de scheiding ben ik dat blijven doen. De zorg voor onze zoon met autisme trek ik dan automatisch weer naar me toe. Ik los alles op en hou altijd rekening met de ander en veel minder met mezelf. Daar ben ik zo moe van en verklaart mijn burn-out”. Bij Hans vallen steeds meer kwartjes op hun plaats.

Geen klager
Elly: De in zichzelf gekeerde deelneemster slaat haar ogen op, is plots aanwezig en reageert op een opmerking van een ander. Er wordt iets wakker gemaakt in haar. Ze kwam naar deze cursus met de vraag om een betere  balans te vinden. Toen het met de thuiszorg niet fijn liep, is zij zelf de zorg voor haar chronisch zieke man weer gaan doen, naast haar fulltime baan en zorg voor de schoolgaande dochter. Dit is voor haar man tenslotte het prettigst…… Tijdens het  gesprek voorafgaand aan de cursus had ze verteld dat ze veel verschillende ballen in de lucht probeert te houden en dat dit belastend was geworden. Ze kreeg haar eigen accu niet meer opgeladen. Ze vertelde dat met enige schroom om vooral maar geen klager te zijn….. En tijdens deze derde bijeenkomst  gingen haar ogen open en wist ze dat er een patroon doorbroken diende te worden.

Zorgen (maken)
De deelnemende mantelzorgers zitten allen in verschillende zorgsituaties. Bijvoorbeeld zorg voor een partner die na een hersenbloeding niet mee zelfstandig kan functioneren. Een ander heeft de zorg voor een alleenwonende ouder met  dementie. En een derde zorgt voor een kind met een vorm van autisme of een handicap. Voor alle deelnemers geldt dat zorgen (maken)soms sluipenderwijs de overhand krijgt. De mantelzorger heeft dan vaak het gevoel ‘ik ben mezelf kwijtgeraakt, ik ben steeds maar (in gedachten) met de ander bezig ’, met allerlei spanningen van dien. Tijdens het traject staan mensen stil bij hun patronen. Ze leren hun eigen kracht kennen én voelen en deze op een gezonde manier inzetten voor de ander én voor zichzelf. Dat is de kern van ‘De kunst van het zorgen en loslaten’. Een traject van negen dagdelen verspreid over een aantal maanden. In oost Nederland zijn inmiddels meer dan 60 cursussen gegeven. Evaluaties naar de effectiviteit van de cursus wijzen uit dat deelnemers na afloop minder druk ervaren in de mantelzorgsituatie.

Het is zo bijzonder dat er in dit proces zulke heldere inzichten ontstaan bij de mensen.  Door zich beter te verbinden met hun kracht  ontstaat meer regie op  het eigen leven. En daar word ik steeds weer blij van. Ook na vele cursussen, te zien dat de deelnemers stappen zetten en meer rust en ruimte ervaren voor zichzelf.

Wat kunnen adviesraden doen?
Medewerkers adviesraden sociaal domein: erken de noden van veel mantelzorgers in jullie gemeente, jong en oud, mannen en vrouwen. Zie en hoor hun ervaringen, de knelpunten en waar ze tevreden over zijn. Ondersteuning voor de vele (over)belaste mantelzorgers is noodzaak, d.m.v. informatie en advies, ontlasten en het versterken van de gezonde kracht van de mantelzorger. Jullie hebben een stem naar de beleidsmakers. Stem af met mantelzorgers en met organisaties voor mantelzorgondersteuning en laat je horen! Dank.

Ineke Tieltjes
i.tieltjes@siztwente.nl www.mantelzorgenloslaten.nl

De bereidheid om voor elkaar te zorgen is groot. In Nederland geven jaarlijks circa 4,4 miljoen 16- plussers hulp aan hun partner, familie, vriend of buur die hulp nodig heeft vanwege lichamelijke, psychische, verstandelijke beperkingen of ouderdom. Deze hulp heet mantelzorg. Daarnaast kent Nederland veel ‘jonge mantelzorgers’. Het zorgen voor een ander of zorgen maken om iemand kan grote impact hebben op het welzijn van deze jongeren. (bron: SCP)