Geld voor jongerenwerk betaalt zich uit

Veel gemeenten zijn behoorlijk geschrokken van de jongste cijfers over hun jeugdzorg. Vaak is er sprake van een forse kostenoverschrijding. Maar voor wie het heeft gemist: door te investeren in jongerenwerk kun je veel besparen op jeugdzorg. Landelijk kan dat oplopen tot 45 miljoen, jaarlijks. Dat bleek uit de maatschappelijke Business Case (mBC) die Participe opstelde, in opdracht van het ministerie van VWS.

Op grond hiervan heeft een aantal gemeenten ons gevraagd hoe ze overschrijdingen in de jeugdzorg voortaan kunnen voorkomen. Ons advies: begin met een lokale mBC en breng goed in kaart hoe bij jullie de jeugdzorg is geregeld. Wie verwijzen door naar Jeugdzorg? Op grond waarvan?

Om een voorbeeld te geven: tijdens onze eigen mBC zagen we dat vooral huisartsen veel jongeren doorsturen naar de tweedelijnszorg. Soms beslaat hun aandeel wel 80% van de verwijzingen. We moeten huisartsen dus nog eens nadrukkelijk wijzen op het bestaan én het besparingspotentieel van goed jongerenwerk.

De kracht van jongerenwerk

De kracht van jongerenwerk werd onlangs nog eens overtuigend aangetoond door Sebastian Abdallah (lectoraat Youth Spot, HvA) in zijn proefschrift Struggles for success. Jongerenwerkers bieden cruciaal tegenwicht tegen negatieve contacten en rolpatronen in hun buurt, stelt hij. Omdat ze aandacht hebben voor de volledige persoon (niet alleen diens verstand) en omdat die aandacht overwegend positief is. Zijn proefschrift gaat vooral over grote steden, maar zijn omschrijving geldt volgens mij ook voor de rest van Nederland. In ieder geval voor de jongerenwerkers die ik ken.

Positieve effecten voor jongeren

Want het gaat natuurlijk niet alleen om de financiële besparing die jongerenwerk oplevert. Het gaat vooral om het levensgeluk van jongeren zélf. Om het voorkómen dat sommige jongeren steeds verder afglijden. Stimuleren dat ze hun talenten positief gaan gebruiken, nieuwe vaardigheden ontwikkelen en daardoor zelfvertrouwen tanken. Zodat ze geen overlast geven voor de buurt, maar juist activiteiten organiseren waar medebewoners iets aan hebben. In gemeenten waar wij werken, waaronder Delft en Alphen aan den Rijn, ken ik daar mooie voorbeelden van.

Investeren is nodig

Het punt is dit: ik geloof heilig in goed jongerenwerk en preventie. En ik ben ervan overtuigd dat goed jongerenwerk bijdraagt aan een sterke sociale basis. Maar die sociale basis komt er niet vanzelf, daar moet je volop in investeren. Dat is ook precies de boodschap van het manifest dat we onlangs samen met drie collega-organisaties hebben opgesteld. Investeer in buurten, en positief burgerschap, dat betaalt zich uit.
Met dat manifest en met onze mBC gaan we de komende weken de boer op. Nu immers worden nieuwe gemeentebesturen gesmeed, nu moet je erbij zijn. Anno 2019 is het sociaal domein het grootste domein voor gemeenten. Meer dan ooit moet je als sociaalwerkorganisatie de dialoog aangaan met je gemeenteraad. Maar ook als adviesraad kan je dit onderwerp op de agenda zetten, in gesprek met beleidsmedewerkers of wethouders. Laten zien hoe belangrijk jongerenwerk is; waarom het een prominente plek moet krijgen in de nieuwe collegeakkoorden, en hoe de nieuwe wethouder jeugd al veel geld kan besparen voordat ie goed en wel is begonnen. Hoe mooi is dat?

Willem Draaisma
Bestuurder Participe
Voor vragen over dit thema kunnen adviesraden sociaal domein een mail sturen aan: w.draaisma@participe.nu