Gemeente & adviesraad: 1 + 1 = 3?

Waar wordt samengewerkt ontstaan successen, maar helaas ook wel eens teleurstellingen. Bij de samenwerking tussen gemeente en adviesraad is dat niet anders, zo is mijn ervaring. Ik train adviesraden en hoor regelmatig dat zij zich onvoldoende serieus genomen voelen. Aan de andere kant hoor ik van gemeenten dat zij teleurgesteld zijn in de toegevoegde waarde van hun adviesraad. Waar twee partijen zijn, zijn twee verantwoordelijken. In deze blog schets ik graag hoe beide partijen in mijn ogen hun verantwoordelijkheid kunnen (en moeten) pakken.

Verantwoordelijkheid gemeente

Inwoners betrekken is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente en adviesraad. De gemeente is hiervoor wettelijk verplicht, de adviesraad van toegevoegde waarde. Een adviesraad is een club vrijwilligers die hun tijd en moeite steken in adviesraadswerk. Daar mag best iets tegenover staan. De gemeente kan meedenken over de samenstelling en helpen bij het werven van adviesraadsleden. Het is daarnaast belangrijk dat zij budget beschikbaar stellen voor training of deskundigheidsbevordering. En overweeg serieus of er ambtelijke ondersteuning geboden kan worden, een ruimte om te vergaderen en een onkostenvergoeding? ‘Leer’ de adviesraadsleden hoe de gemeente functioneert, wat de beleidscyclus is en wat de positie van adviesraden daarbinnen is. En geef de adviesraad de mogelijkheid om andere adviesraadsleden te ontmoeten (via de Koepel) om zo kennis en ervaring uit te wisselen.

Verantwoordelijkheid adviesraad

Een adviesraad heeft op haar beurt ook een verantwoordelijkheid. Hun belangrijkste taak: (los van de beleidscyclus) adviseren vanuit inwonersperspectief. Een stem geven aan inwoners die hier zelf onvoldoende toe in staat zijn. Dat vraagt tijd, moeite en een netwerk. Vraag je als adviesraadslid ook kritisch af of jij de aangewezen persoon bent om dat te doen. Heb je voldoende tijd? Heb je een netwerk of ben je bereid dit op te bouwen? Heb je zicht op wat er speelt in jouw buurt, wijk of gemeente? En staan jullie als adviesraad echt open voor samenwerking met de gemeente? En nog een belangrijke verantwoordelijkheid: durf aan de gemeente te vragen wat hun verwachtingen zijn ten aanzien van jou als adviesraadslid. Pas als je dat weet kan je bij jezelf ten rade gaan of je aan deze verwachtingen kunt en wilt voldoen.  

Als beide partijen hun verantwoordelijkheid nemen is er nog één grote succesfactor: communicatie. Bespreek met elkaar wat de uitgangspunten zijn van jullie samenwerking. Deel knelpunten, obstakels en ook successen. Volgens mij gaat het om verwachtingen uitspreken, gedurende de samenwerking afspreken en bespreken en elkaar indien nodig aanspreken. Als je niet weet wat de ander verwacht, dan kan je ook nooit aan de verwachtingen voldoen. Ook al doe je je stinkende best. Dus communiceer! Pas dan kan er echte synergie ontstaan tussen de gemeente en haar adviesraad.

Petra van der Horst,
Directeur Koepel Adviesraden Sociaal Domein