Minder behoefte aan beschut werk? Of is er iets anders aan de hand?

Om goed beleid voor de toekomst te kunnen maken, anticiperen politici op ontwikkelingen in de samenleving. Soms maken ze daarbij grote stappen. Soms ook in de verkeerde richting. Zo suggereert staatssecretaris Van Ark in een brief aan de Tweede Kamer dat het aantal beschutte werkplekken de komende jaren omlaag kan omdat er minder behoefte aan zou zijn. Van Ark baseert haar suggestie op het feit dat gemeenten het afgesproken aantal werkplekken niet realiseren, terwijl ze daar wel het geld voor krijgen. Bij haar redenatie zet ik grote vraagtekens.

De feiten

Het gaat niet goed met het beschut werk, dat is zeker. Gemeenten lopen inderdaad achter bij het regelen van het aantal afgesproken werkplekken. In 2018 wilde de overheid 4600 mensen in beschut werk laten werken. Dit aantal is niet uit de lucht gegrepen, maar gebaseerd op reële gegevens van sociale werkplaatsen van voor 2015. Eind 2018 hadden 3700 mensen een indicatie voor beschut werk, 2500 van hen kregen daadwerkelijk een beschutte werkplek. De suggestie van Van Ark dat er minder behoefte is aan beschut werk, botst naar mijn idee met het kille feit dat vorig jaar 1200 mensen wel een indicatie voor beschut werk kregen, maar nog steeds werkloos thuiszitten.

Geld niet het probleem

De vraag is dus: wat is hier echt aan de hand? Om daar achter te komen, is meer zicht nodig op wat er in gemeenten gebeurt. Schort er iets in de uitvoering? En zo ja wat? En wat doet de gemeente eigenlijk met het toegekende geld? Elke gemeente krijgt voldoende budget voor het realiseren van beschut werk. Maar het geld is niet geoormerkt en gemeenten hebben (en nemen) de (beleids)vrijheid om het budget ook in te zetten voor andere doelgroepen in de Participatiewet. In welke mate dit gebeurt, weten we niet.

Stel kritische vragen

Daarom roept Ieder(in) samen met MIND, Mobility en de LCR alle lokale adviesraden op de gemeente kritische vragen te gaan stellen over beschut werk. Vragen als: Hoeveel plekken moet onze gemeente realiseren? Hoeveel inwoners hebben een indicatie? Hoeveel van hen wachten op een werkplek? Hoeveel geld heeft onze gemeente gekregen voor beschut werk? Hoeveel is er daadwerkelijk geïnvesteerd in beschut werk? (meer vragen in: Feiten, cijfers en vragen over beschut werk).

Beter zicht, beter beleid

Wij horen graag welke antwoorden uw gemeente geeft (deel ze op platform Klink). Dat geeft niet alleen ons, maar ook staatssecretaris Van Ark beter zicht op het probleem. En met beter zicht kan Van Ark beter toekomstbestendig beleid maken. Beleid dat de uiteindelijke beoogde 30.000 beschutte werkplekken in 2050 haalbaar maakt en daarmee de inclusieve arbeidsmarkt echt dichterbij brengt.

Joris Barendrecht,
beleidsmedewerker arbeid, Ieder(in)
j.barendrecht@iederin.nl

Brief van staatssecretaris Van Ark
LCR - De Thermometer Beschut werk. Wel budget, weinig plekken
UWV - 4e kwartaalrapportage beschut werk 2018
Ministerie van Sociale Zaken - overzicht van aantallen beschutte werkplekken per gemeente