Nieuwsbrief 47

Geachte lezer,

Hier en daar neemt de onrust behoorlijk toe. Er komen niet echt antwoorden uit Den Haag waar men iets mee kan c.q. waar men op hoopt. Maar 2015 is tenslotte een transitiejaar, een opmaat naar 2016 als het ‘echt’ gaat veranderen…

Dat veranderen is iets waar de mens van nature niet op zit te wachten maar het moet nu eenmaal. Ook de Koepel Wmo-raden zal moeten veranderen om maximaal in te kunnen spelen op de nieuwe situatie. Zo zijn we uiteraard met zowel VNG als VWS in gesprek over de Koepel 2.0. Tijdens de komende ALV is de toekomst van de Koepel onderwerp van gesprek en hebben we zowel VNG als VWS als sprekende partijen. Deze ALV is belangrijk voor Wmo-raden, Cliëntenraden en brede participatieraden. Vandaar dat we onze leden al meerdere keren hebben verzocht zich aan te melden voor deze bijeenkomst op 21 mei a.s.

Wij zijn de afgelopen maanden druk bezig geweest met het Transitie-proof maken van onze producten zoals de Ladekast en het meldpunt www.wmomelden.nl Alles sluit nu optimaal aan bij de nieuwe situatie. Natuurlijk is dit een proces en zullen we ook de komende tijd nog bezig zijn om aan te vullen en bij te schaven. Heeft u op- of aanmerkingen, vragen of oplossingen? Schroom niet om die met ons te delen via secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl

NIEUWS VAN DE KOEPEL

 Toekomst van de Koepel staat centraal tijdens de ALV 21 mei a.s.
Heeft uw Wmo-raad zich nog niet opgegeven voor de ALV? Nog geen lid, meldt u dan nu aan via de website van de Koepel. Op 21 mei a.s. Algemene Leden Vergadering Koepel Wmo-raden in Den Bosch op een congreslocatie in het Centraal NS Station. Naast de zaken die normaliter op een ALV aan bod komen, staat de toekomst van de Koepel centraal tijdens deze vergadering. Aan de hand van enkele scenario’s zal er een besluit worden genomen over de toekomst en het voortbestaan van de Koepel. Het is van groot belang dat zoveel mogelijk leden aanwezig zijn om mee te praten en vooral ook om te stemmen. Uiteraard is stemmen met een machtiging ook nu weer mogelijk. Er is gekozen voor een bijzonder centrale en optimaal bereikbare locatie: seats2meet ’s-Hertogenbosch U kunt zich inschrijven via secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl

 Eenzaamheid als gemeentelijke proeftuin voor de uitrol van de decentralisaties?
Wij dagen u, lokale Wmo-raden, uit om eenzaamheid op de lokale agenda te zetten. Breed. En en liefst ook als proeftuin voor gemeentelijke werkprocessen. Daag uw gemeente maar eens uit! Weblog van Arie Ouwerkerk, directeur Coalitie Erbij. Klik hier voor de weblog

 HERHAALDE OPROEP: Raadpleging Zorg naar gemeenten (AVI) van start. Hoe verloopt het gesprek met de gemeente?
Mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben, zoals begeleiding, dagbesteding en beschermd wonen, kunnen sinds dit jaar terecht bij hun gemeente. Als iemand zich meldt, dan zal de gemeente onderzoek doen naar de persoonlijke situatie van de aanvrager en met hem/haar in gesprek gaan. Aandacht voor Iedereen (AVI) gaat de komende tijd uitzoeken wat de ervaringen van cliënten en hun mantelzorgers zijn met de gesprekken over zorg en ondersteuning met hun eigen gemeente. Hiervoor organiseert AVI van begin april tot 4 mei de digitale raadpleging Zorg naar gemeenten: het gesprek met uw gemeente. Wij hopen op uw medewerking. Klik hier voor meer informatie

 

TRANSITIENIEUWS

 Gemeenten bezuinigen te veel op wmo
Gemeenten bezuinigen veel meer op de Wet maatschappelijk ondersteuning (Wmo 2015) dan voor het opvangen van de rijkskorting van gemiddeld 11 procent nodig is. De tarieven die gemeenten hanteren lopen gigantisch uiteen. Dat blijkt uit onderzoek naar Wmo-tarieven dat door hoogleraar inkoopmanagement Jan Telgen en onderzoeker Niels Uenk van de Universiteit Twente, op verzoek van Binnenlands Bestuur, is uitgevoerd. Gemeenten bezuinigen veel meer op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) dan nodig is. Die bezuinigingen lopen op tot gemiddeld 22 procent. De rijkskorting op het overgehevelde Wmo-budget is over 2015 gemiddeld 11 procent. De tarieven die gemeenten vanaf januari hanteren, lopen onderling gigantisch uiteen. Lees hier meer.

 Gemeenten stevenen af op tekort Wmo-budget
Zeventig procent van de gemeenten verwacht dit jaar een tekort op het Wmo-budget. Dat blijkt uit onderzoek van het Transitiebureau Wmo naar hoe gemeenten vorig jaar de zorg hebben ingekocht voor de Wmo 2015. Hieruit blijkt bovendien dat wijkgerichte begeleiding, kortdurend verblijf en persoonlijke verzorging nauwelijks zijn ingekocht. Lees hier het hele artikel uit Zorgvisie

 Geen onderzoek naar de tariefverschillen tussen gemeenten voor individuele begeleiding en dagbesteding
Ook wordt niet ingegrepen in de tariefstelling. Staatssecretaris Martin van Rijn (VWS) ziet daartoe geen aanleiding. Dat schrijft Van Rijn in antwoord op Kamervragen naar aanleiding van het artikel ‘Tarieven Wmo over de kop’ in Binnenlands Bestuur van eind maart. 
Met de Wmo 2015 wordt een gemeentelijke beleidsvoering beoogd die aansluit op de lokale problematiek en mogelijkheden. Daarbij geldt de opdracht voor gemeenten en aanbieders om tot maatwerk voor de cliënt te komen. Een logisch gevolg hiervan is dat er gemeentelijke verschillen zijn; verschillen in beleidskeuzes, verschillen in ondersteuningsarrangementen en verschillen in tarieven.’ De tarieven komen tot stand na onderhandelingen tussen van gemeenten en aanbieders. Daarbij ontstaan lokale prijsverschillen, aldus de staatssecretaris. Lees hier het hele artikel uit BB.

 Gebruik Huishoudelijke Hulp Toelage blijft vaag
Het kabinet heeft aangekondigd om in 2015 en 2016 75 miljoen euro extra in te zetten om banen van huishoudelijke hulpen te redden met de HHT. VWS voert ieder kwartaal een QuickScan uit onder 212 gemeenten over hun plannen om van de HHT gebruik te maken. Uit de laatste scan blijkt dat slechts de helft van deze plannen deels of helemaal in werking zijn getreden. Uit de QuickScan van het kwartaal daarvoor kwam vrijwel hetzelfde beeld naar voren. Hoeveel banen nu al daadwerkelijk zijn gered zijn, is nog onbekend. Lees hier het hele artikel uit Zorgvisie

 Jeugdwet/Wmo/Wlz/Zvw: In welke wet hoor ik thuis? En welk overgangsrecht heb ik in 2015?
In welke wet u thuishoort is afhankelijk van uw persoonlijke situatie. Bijvoorbeeld uw leeftijd en of u thuis of in een wooninitiatief woont. Bij 'Wat is uw overgangsrecht' vindt u een aantal situaties waarbij beschreven staat bij welk loket u kunt aankloppen. Ook kunt u kijken in de Per Saldo uitgave 'Veranderingen in de pgb-zorg 2015'. Hierbij staat omschreven in welke wet u of uw kind valt en wat het overgangsrecht in 2015 in uw geval is. Lees hier meer op de website van Per Saldo 

 Overgang zorg en ondersteuning beheerst verlopen
De overgang van lichte zorg en ondersteuning van het Rijk naar de Nederlandse gemeenten is beheerst verlopen. Dat schreef staatssecretaris Martin van Rijn onlangs aan de Tweede Kamer. Van Rijn constateert dat er door het overgangsrecht en continuïteit van zorg, sprake is geweest van een gecontroleerde overgang. 'Dat betekent niet dat we nu rustig achterover kunnen leunen', aldus Van Rijn. 'Want het gaat er mij niet om hoe een wet op papier staat, maar hoe een wet uitpakt voor mensen in de praktijk. Die moeten altijd hun weg naar goede zorg kunnen vinden en weten wat hun mogelijkheden zijn. Samen met gemeenten blijf ik daarom vol inzetten op zorg op maat, dichtbij mensen.' Lees hier meer. 

 Invoering Jeugdwet verloopt niet vlekkeloos
De invoering van de Jeugdwet verloopt niet vlekkeloos en er zijn nog veel onduidelijkheden. Aandachtspunten zijn onder meer de samenwerking met zorgverzekeraars, de problemen met het persoonsgebonden budget en de discussie rond de ouderbijdrage. Dit blijkt uit een enquête van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), die bijna 90 procent van de 42 jeugdzorgregio's heeft ingevuld. De enquête gaat over de ervaringen in de eerste drie maanden na invoering van de Jeugdwet op 1 januari 2015

 Hogere eigen bijdrage WMO wordt schrikken
Het Centraal Administratiekantoor (CAK) waarschuwt mensen voor de hogere eigen bijdragen voor zorg. Eind deze maand komen de eerste beschikkingen in de bus voor mensen die thuis zorg en ondersteuning krijgen. In die brief staat wat mensen maximaal kwijt zijn aan eigen bijdragen. 
Het CAK stuurt de facturen namens gemeenten naar mensen die onder de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) vallen. De eigen bijdragen verschillen per gemeente. Dat mensen meer gaan betalen, was al bekend. Toch denkt het CAK dat de brieven hard zullen aankomen. Daarom zijn uit voorzorg extra mensen aangenomen om alle telefoontjes aan te nemen. Lees hier het hele artikel.

 Voorbeeld: De transformatie in Amsterdam Zuidoost
Nieuwe structuur, cultuur en werkwijze. Hoe maak je van de transities in het sociale domein daadwerkelijk een transformatie in de zorg en hulp en ondersteuning voor burgers? Hoe verander je niet alleen de structuur, maar ook de cultuur en werkwijzen? Stadsdeel Amsterdam Zuidoost ging samen met Movisie de uitdaging aan en startte een pilotproject in het gebied Gaasperdam/Driemond. Het project leidde niet alleen tot een nieuwe, waardengedreven aanpak in het gebied, maar ook tot werkzame elementen voor andere gemeenten. Lees hier meer

 Bereikt de transitie ook allochtonen?
De transities lijken alleen over ‘witte’ mensen te gaan. ‘Bereik je ook de mensen die wat verder van je af staan? Die bang zijn voor voorzieningen?’, zegt hoogleraar Trees Pels. 'Ons hele preventieve systeem functioneert onvoldoende als het om migranten en hun kinderen gaat.' Wie nu in de media de berichtgeving over de transities volgt, komt zelden iemand met een andere etnische achtergrond tegen. Trees Pels is hoogleraar 'opvoeden in de multi-etnische stad' aan de Vrije Universiteit en senior-onderzoeker 'multiculturele vraagstukken' bij het Verwey-Jonker Instituut. 'Ik herken zeker dat diversiteit niet goed is verankerd in het huidige beleid op het gebied van zorg en welzijn. Maar het frappeert mij niet. Het is helaas nooit anders geweest', zegt ze in een interview met Zorg + Welzijn magazine. Lees hier meer

 Artikel mr. M. Bekooy (Maaike), mr. A.F.H. ten Brummelhuis (Anne)
Lees hier het hele artikel

 

OVERIG NIEUWS

 Democratic challenge van start
De Democratic Challenge, een initiatief dat steun biedt aan nieuwe vormen van lokale democratie, is onlangs van start gegaan. De challenge maakt deel uit van de Agenda Lokale Democratie, die minister Plasterk in januari aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. Streven van de Democratic Challenge is om zo veel mogelijk vernieuwende ideeën en projecten op het gebied van lokale democratie boven tafel te krijgen en een impuls te geven. Projecten die worden ingediend kunnen op verschillende manieren ondersteuning krijgen bij de uitvoering. Die ondersteuning kan bestaan uit het leveren van expertise, financiering, exposure of het bieden van regelruimte om het project mogelijk te maken. Het programma heeft een looptijd van 1 jaar. Meer info: www.democraticchallenge.nl

 De woningwet 2015 in vogelvlucht en prestatieafspraken
De wet waarborgt de kwaliteit van de sociale huisvesting, beperkt de financiële risico’s en regelt een passende toewijzing van sociale huurwoningen aan de doelgroep. Huurders, gemeenten, woningcorporaties en het Rijk dragen daar alle aan bij, ieder vanuit hun eigen rol. De 2 volgende documenten bieden meer informatie:

 Rapport Monitor Dagbesteding van Zorgbelang Zuid Holland
Uit het onderzoek Monitor Dagbesteding 2014 van Zorgbelang Zuid-Holland onder ruim 2200 gebruikers blijkt dagbesteding voor de meeste mensen onmisbaar. Dede overgrote meerderheid vindt dat dagbesteding helpt om terugval of achteruitgang te voorkomen. Bij een aantal mensen blijkt dat de dagbesteding het afgelopen jaar al is veranderd. Lees hier meer.

 Jeugdzorg niet van de grond in wijkteams
‘Jeugdhulp is één grote proeftuin geworden.’ Dat zegt de Kinderombudsman in zijn eerste rapport over de transitie van de jeugdzorg. ‘De wijkteams zijn nog zoekend. Dat kan ertoe leiden dat kinderen die hulp nodig hebben, niet tijdig in beeld komen.’ Kinderombudsman Marc Dullaert heeft vooral zorgen over kinderen die na 1 januari 2015 hulp nodig hebben. In het eerste rapport over de transitie van de jeugdzorg constateert de Kinderombudsman dat de toegang tot jeugdhulp op dit moment nog niet goed is georganiseerd. Er wordt te veel gefocust op de "eigen kracht" van de gezinnen. Wat ertoe kan leiden dat jeugdprofessionals 'te lang het pad van Eigen Kracht bewandelen en dat er te laat wordt ingegrepen als de situatie voor een kind onveilig wordt.' Lees hier meer. 

 Tien jaar onderzoek naar jeugdzorg gebundeld
In de jeugdzorg zijn veel behandelingen en signaleringsinstrumenten om vroegtijdig problemen in het opvoeden en opgroeien aan te pakken. Vaak is aangenomen dat de aanpak werkte, maar structureel onderzoek ontbrak. De afgelopen tien jaar heeft ZonMw hier onderzoek naar gedaan en de resultaten daarvan zijn nu gebundeld in de publicatie 'En.... werkt het?'. Download en lees meer.

 Van Rijn: ‘Meldingen snijden door je ziel’
De meldingen in het zwartboek voor de gehandicaptenzorg ‘snijden door je ziel’, vindt staatssecretaris Martin van Rijn van VWS. Hij gaat daarom, net zoals voor de verpleeghuizen, een plan van aanpak maken om de kwaliteit van de verstandelijk gehandicaptenzorg te verbeteren. Die toezegging deed Van Rijn in een zogeheten dertigledendebat met de Tweede Kamer op 8 april. Aanleiding voor het debat was een zwartboek van de Stichting Klokkenluiders Verstandelijke Gehandicapten, dat de stichting in december 2014 aan de Kamerleden overhandigde. Dat schetst een beeld van misstanden over slechte zorg, tekortschietende controle en toezicht, zorgaanbieders die niet luisteren naar cliënten of hun vertegenwoordigers en fraude. In enkele instellingen zou sprake zijn van een gesloten cultuur waarin fouten onder het tapijt worden geveegd. Lees meer

 Tien tips om het beste uit uw hulp in huis te halen
Misschien krijgt u nu of straks minder uren hulp in het huishouden of u moet zelf meer betalen voor deze ondersteuning. Hoe haalt u dan het beste uit uw hulp? Maak gebruik van deze tien tips en heb grote kans op meer resultaat in minder tijd. Klik hier voor meer info

 Nieuwe website www.BeterOud.nl
Centrale plek voor innovaties die wonen, welzijn en zorg voor ouderen verbeteren. Bezoek de website www.BeterOud.nl

 Burgerperspectieven 2015 (1)
Kwartaalbericht van het Continu Onderzoek Burgerperspectieven. Klik hier voor meer info.

 Cliëntenraden: uw ervaringen met de Participatiewet zijn VEEL waard
20 mei heeft de LCR een bestuurlijk overleg met staatssecretaris Klijnsma van SZW. De LCR wil daar graag cijfers presenteren. Hoe verloopt de uitvoering van de Participatiewet? Daar heeft u als Participatieraad/cliëntenraad goed zicht op. Zij hebben uw input nodig. Daarom een eerste vragenlijst over de invloed die u heeft kunnen uitoefenen bij de invoering van de Participatiewet. Denk aan het opstellen van het beleidsplan en de verordeningen. Dus DOE MEE en klik voor de vragenlijst.

 Iedereen heeft recht op bed, bad en brood
De VNG constateert dat de uitspraak van het Europees Comité van Ministers van afgelopen woensdag over de bed-bad-broodregeling bevestigt dat iedereen in Nederland recht heeft op bed, bad en brood. Nederland moet hier nu zelf invulling aan gaan geven. De VNG bepleit al veel langer een sobere opvang voor uitgeprocedeerden: we roepen het kabinet op om hierover afspraken te maken. Lees hier het hele artikel.

 VWS: bewering VNG over bezuiniging van 270 miljoen klopt niet
De bewering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) dat er een bezuiniging van 270 miljoen euro dreigt op de huidige budgetten voor de Jeugdwet en de Wmo klopt niet. “Van bezuinigingsplannen is op geen enkel terrein sprake,” aldus een woordvoerder van het ministerie van VWS. Dit meldt Gemeente.nu. Op 10 april meldde de Nationale Zorggids dat de VNG waarschuwde dat gemeenten dit jaar mogelijk nog 270 miljoen euro extra moeten bezuinigingen op Jeugdzorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Er zou een tekort ontstaan in het budget voor de Wet langdurige Zorg (Wlz) omdat mensen minder lang thuis blijven wonen dan gedacht. Volgens de vereniging van gemeenten wil het Rijk dit tekort opvullen door te bezuinigingen op het budget voor de Jeugdwet en de Wmo. Het zou, aldus de VNG, gaan om 125 miljoen euro voor Jeugdzorg en 145 miljoen euro voor Wmo. Deze bedragen kunnen in 2018 oplopen tot 135 miljoen euro voor jeugd en 300 miljoen euro voor Wmo. Dit schreef de VNG in een brief die ze aan colleges en gemeenteraden stuurde. Lees hier meer

 Branko Hagen in Sociaal Bestek: verschil tussen burger- en cliëntenparticipatie
Cliëntenparticipatie van mensen die gebruik maken van de zorg of de sociale zekerheid, is belangrijk. Dat vindt de wetgever tenminste. Gemeenten weten vaak niet wat ze aan moeten met de medezeggenschap van cliënten. Het is goed om alle burgers mee te laten beslissen over beleid. Is daarnaast inbreng van cliënten zelf ook onontbeerlijk? In een artikel in Sociaal Bestek bespreekt Branko Hagen van de LCR de verschillen tussen cliënten- en burgerparticipatie. En hij geeft aan wat wenselijk is. Lees hier het hele artikel.

 Ggz in Wmo laat te wensen over
De langdurige Ggz wordt sinds januari gefinancierd door gemeenten. Dat levert de nodige problemen op. GGZ Nederland en RIBW Alliantie noemen zes pijnpunten. GGZ Nederland en de RIBW Alliantie hebben in januari/februari 2015 onder haar leden een monitor uitgezet om de effecten van de hervormingen in de langdurige zorg te volgen. In totaal hebben 45 lid-instellingen meegewerkt aan de monitor (zie bijlage). Zij hebben moeite met de volgende zes onderwerpen. Lees hier meer

 Vermomde professional trekt burgerinitiatief
Marcel Ham en Jelle van der Meer onderzochten de doe-democratie en bezochten daarvoor een groot aantal burgerinitiatieven. ‘Hetzelfde project kan in het ene dorp heel goed werken en in het andere dorp helemaal niet van de grond komen.’ Het resultaat staat in hun boek 'De ondernemende burger, de woelige wereld van lokale initiatieven.' Het omschrijft de rondgang langs een aantal wijkondernemingen, ondernemende dorpen, zorgcoörperaties, buurtcoörperaties (volgens mij is het coöperaties?) en buurthuizen. 'En dan hebben we nog niet eens alle vormen van burgerinitiatieven bekeken', zegt Marcel Ham, hoofdredacteur van Tijdschrift Sociale Vraagstukken. Want, wat is een burgerinitiatief eigenlijk? Het gaat over participatie, een terugtrekkende overheid, eigen kracht. Het is een begrip dat veel aandacht krijgt maar waarover ook langs elkaar heen wordt gepraat, zo constateren de auteurs in de inleiding van het boek. Lees hier meer

 

VOORBEELDEN UIT HET LAND

 Voorbereiden op het keukentafelgesprek?
Mantelzorgers zijn belangrijk voor passende hulp aan mensen met een zorgbehoefte, al dan niet een verwant. Juist bij mantelzorgers moet worden voorkomen dat zij te zwaar worden belast. De mantelzorger heeft dan ook een belangrijke rol tijdens het keukentafelgesprek. Platform Mantelzorg Overijssel heeft de brochure “voorbereiden op het keukentafelgesprek?”voor naasten ontwikkeld. 

Hier een voorbeeld van de Wmo-raad uit Leiden. Aandachtspunten voor het gesprek met de gemeente.

Lochem en Zutphen starten met pilot Vertrouwenspersoon Zutphen en Lochem zetten alles op alles om de uitvoering goed te laten verlopen, maar toch kan het voorkomen dat inwoners niet tevreden zijn met de verleende hulp of ondersteuning. Daarom start er vanaf 1 januari een proef met de inzet van een Vertrouwenspersoon. Lees verder 

In Dalfsen is een Ombudscommissie Sociaal domein ingesteld, waarbij burgers met vragen, signalen en klachten terecht kunnen. De commissie kan bemiddelen, de weg wijzen, maar ook organisaties adviseren om anders met burgers om te gaan. Er wordt 2x per jaar gerapporteerd aan het college.

 

AGENDA 2015

Klik hier voor het actuele overzicht

We kunnen helaas niet altijd voorkomen dat nieuws soms, op het moment dat u de Nieuwsbrief van de Koepel leest, door de feiten is ingehaald. Voor de zekerheid kunt u de genoemde bron of weblink even checken voor de laatste stand van zaken. Googlen op een genoemd thema of onderwerp verschaft ook altijd snel inzicht in de laatste stand van zaken.