Zelfredzaam of samen-redzaam? Oudere migranten volop bezig om antwoorden te vinden op de veranderingen in welzijn en zorg.

03 november 2017

Veranderingen in welzijn en zorg gaan te snel voor migrantenouderen. Met hun pioniersmentaliteit waren zij altijd gewend veel in eigen kring op te lossen. Maar nu komt hun zelfredzaamheid ernstig in de knel. Niet alleen neemt de groep 75-plussers snel in omvang toe, ook hun zorgvragen worden steeds complexer. In combinatie met hun doorgaans zeer beperkte inkomen (denk aan onvolledige AOW, gebrekkige pensioenopbouw en de kostendelersnorm die voor de bijstandgerechtigde AOW-ers onverminderd van kracht is) leiden de aanhoudend stijgende zorgkosten tot financiële problemen. De weg naar ondersteuning bij zorgvragen is voor hen te ingewikkeld en daarom zien zij – vaak na verschillende pogingen - maar af van hulp. Het systeem van familiezorg,  dat juist nu zo nodig is, is onvoldoende in staat om de benodigde intensievere zorg te bieden. Mantelzorgers raken zwaar overbelast.

Dit zijn enkele verontrustende signalen die het NOOM (Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten) heeft opgehaald in het kader van Zorg Verandert. Zorg Verandert is een vijfjarig programma dat wordt gesubsidieerd door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Het NOOM maakt deel uit van het samenwerkingsverband van negen patiënten- en ouderenorganisaties die uitvoering geven aan Zorg Verandert.

In 2,5 jaar tijd heeft het NOOM verspreid over het land 428 informatieve bijeenkomsten en 242 dialoog/gespreksbijeenkomsten gehouden, waaraan respectievelijk ruim 14.500 en circa 2.700 migrantenouderen en mantelzorgers hebben deelgenomen. Maar liefst 220 migrantenvrijwilligers hebben zich ingezet om de bijeenkomsten te organiseren en te begeleiden. Door dit grote aantal bijeenkomsten heeft NOOM een goed overzicht kunnen krijgen hoe de migrantenouderen en mantelzorgers de veranderingen in welzijn en zorg ervaren en welke zorgen en knelpunten er leven. Het was belangrijk dat de vrijwilligers zelf naar de migrantenouderen toe gegaan zijn, want de reguliere informatievoorziening bereikt hen niet of onvoldoende.

Waar het nu op aan komt in de groeperingen van migrantenouderen is om te zoeken naar nieuwe manieren om voor elkaar te zorgen. Hoe houd je de goede dingen vast die er waren en geef je nieuwe vorm aan onderlinge zorg binnen de familie en binnen de gemeenschap? En hoe maak je verbinding met de wereld (van de professionele zorg) om je heen? De bijeenkomsten Zorg Verandert hebben een begin gemaakt met dit intensieve gesprek, met dit nieuw uitvinden van samen-redzaamheid.

In de brochure die NOOM heeft gemaakt is te lezen welke signalen zijn opgehaald en waar de knelpunten liggen voor de migrantenouderen. Ook de positieve resultaten van de bijeenkomsten Zorg Verandert worden beschreven. Daar liggen de eerste openingen om mogelijke oplossingen te bespreken en te onderzoeken.